Katarzyna Karaskiewicz

New articlePrzeciw autorytetowi Prawo i godność jednostki w ujęciu Johanna Gottlieba Fichtego

Against authority. The right and the dignity of the individual in terms of Johann Gottlieb Fichte

PDF - 429.5 kb

<— tekst w całości on line

Katarzyna Karaskiewicz – doktor nauk humanistycznych, historyk idei i kultury. Absolwentka Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się historią idei, filozofią oświecenia, filozofią języka. Swoje badania koncentruje na filozofii Stanisława Kostki Potockiego, estetyce epoki oświecenia, filozofii Johanna G. Fichtego oraz nad słowem i jego zmieniającym się w ciągu wieków znaczeniem. Edytorka i komentatorka pism Stanisława Kostki Potockiego. Opublikowała sześć książek i kilkadziesiąt artykułów. Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Logiki i Filozofii Nauki.

„W pojęciu człowieka tkwi założenie, że jego cel ostateczny powinien być nieosiągalny, jego zaś droga do owego celu – nieskończona. Powołanie człowieka nie polega na tym, ażeby cel ten osiągnąć. Jednakże może on, a nawet powinien coraz to bardziej się do celu zbliżać. Dlatego też nieskończone przybliżanie się do tego celu stanowi jego prawdziwe powołanie jako człowieka, to znaczy jako istoty rozumnej, ale skończonej, zmysłowej, ale wolnej.” – pisał Johann Gottlieb Fichte w 1794 roku w dziele Kilka wykładów o powołaniu uczonego. Jestem zdania, że wykłady te, a zwłaszcza dwa pierwsze znacząco wpłynęły na rozwijane przez filozofa tezy z zakresu moralnego doskonalenia się człowieka w dwóch następnych dziełach: Powołanie człowieka (1800) i Filozofii wolnomularza (1803) . Celem, do którego jednostka winna nieustająco zdążać i przybliżać się jest nieskończone moralne doskonalenie. Aby przybliżać się do nieskończonego moralnego doskonalenia, jednostka musi nieustająco tkwić w wątpieniu i nieustająco porzucać autorytety. Wskazuję na nieustające wątpienie i nieustające porzucanie autorytetów (nieustający czyn), bowiem w społeczeństwach istnieje silna potrzeba posiadania i kreowania autorytetów. Jednostka zatem nieustannie narażona jest na zniewolenie samodzielnego myślenia. Johann Gottlieb Fichte odrzucał imienny oraz instytucjonalny autorytet. Uważał bowiem, że autorytetem jest dla siebie, że zastosuję duży kwantyfikator, każda jednostka. Tym samym odrzucał istnienie nie tylko wybranej jednostki, odrzucał nie tylko istnienie elitarnej grupy wybranych, ale też instytucje, które miałyby poprzez swój autorytet kierować poznaniem innych lub, co absolutnie wykluczał, kierować życiem innych jednostek, grup społecznych czy wręcz całych narodów...."

Against authority. The right and the dignity of the individual in terms of Johann Gottlieb Fichte

Johann Gottlieb Fichte rejected personal and institutional authority. He believed that the authority is for yourself that will comply big quantifier, each unit. Thus rejected the existence of not only the selected unit, rejected not only the existence of an elite group of the elect, but also institutions, which would have the authority through its direct knowledge of others or what is absolutely excluded, follow the lives of other individuals, social groups or even whole nations.

Keywords: authority, liberty, doubt, inequality intellectual, social equality, right, dignity of the individual

Przeciw autorytetowi. Prawo i godność jednostki w ujęciu Johanna Gottlieba Fichtego

Johann Gottlieb Fichte odrzucał imienny oraz instytucjonalny autorytet. Uważał bowiem, że autorytetem jest dla siebie, że zastosuję duży kwantyfikator, każda jednostka. Tym samym odrzucał istnienie nie tylko wybranej jednostki, odrzucał nie tylko istnienie elitarnej grupy wybranych, ale też instytucje, które miałyby poprzez swój autorytet kierować poznaniem innych lub, co absolutnie wykluczał, kierować życiem innych jednostek, grup społecznych czy wręcz całych narodów. Słowa kluczowe: autorytet, wolność, wątpienie, nierówność intelektualna, równość społeczna, prawo, godność jednostki

Słowa kluczowe: autorytet, wolność, wątpienie, nierówność intelektualna, równość społeczna, prawo, godność jednostki

Dodano dnia:16 kwietnia 2016

Niedawno opublikowane